Ein Llinell Cwsmeriaid
01633 620 111

Asbestos – ein dull gweithredu

Asbestos yw’r enw a roddir i grŵp o fwynau ffibrog naturiol. Oherwydd ei nerth a'i wydnwch mewn tân, cafodd asbestos ei ddefnyddio mewn amrywiaeth eang o ddeunyddiau a chynnyrch adeiladu rhwng canol y 1930au a chanol y 1980au. Os cafodd eich cartref ei adeiladu neu ei adnewyddu yn ystod y cyfnod hwn, gallai gynnwys rhyw fath o asbestos. Mae'n annhebygol iawn bod cartrefi a adeiladwyd ar ôl 2000 yn cynnwys asbestos.

Ymhle yn eich cartref y gallech chi ddod ar draws asbestos?

Y lle mwyaf cyffredin y byddech yn debygol o ddod ar draws asbestos yw mewn artex. Mae artex yn cael ei ddefnyddio i orchuddio nenfwd a chafodd ei ddefnyddio'n eang mewn tai. Roedd yn cynnwys maint gymharol fach o asbestos. Mae artex yn ddiogel cyn belled nad oes unrhyw un yn tarfu arno, am fod yr asbestos wedi'i rhwymo'n ddwys yn yr artex, ac nid yw'n rhyddhau ffibrau yn hawdd. Bydd hyn yn eich galluogi i'w ail beintio os oes angen, ar yr amod nad ydych yn drilio, llifio, sandio neu grafu'r artex.

Nid yw asbestos wedi’i gyfyngu i artex ac fe allwch ddod ar ei draws yn y mannau canlynol:         

Paneli bath/sistern tŷ bach, llenfetelau rhychiog ar do'r sied neu’r garej, bondoeau (byrddau ar ymyl toeon), Cafnau, Pibau dŵr sy’n dod o’r to a phibau gwastraff, Boeleri, Blychau o amgylch pibau gwastraff, Teils llawr, gorchuddion addurno ee artex, siliau ffenestri, Paneli dan ffenestri, Ffelt to, Tanciau dŵr, Paneli drysau tân, Paneli y tu ôl i wresogyddion a boeleri, parwydydd, rhwng parwydydd

Beth yw’r risgiau?

Mae’r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch yn dweud:

Nid yw asbestos yn risg os ydyw mewn cyflwr da a bod neb wedi tarfu arno. Ni fydd asbestos yn risg tan ei fod yn cael ei ddifrodi a’i ffibrau yn cael eu rhyddhau i’r aer, a’i anadlu.”  

Mae'r rhan fwyaf o bobl yn dod i gyswllt â'r meintiau isel o asbestos sy'n bresennol yn yr atmosffer heb unrhyw effeithiau gwael. Fodd bynnag, gall ffibrau a llwch asbestos fod yn beryglus iawn os ydych yn eu hanadlu mewn crynodiadau uwch dros gyfnod o amser, a gallant achosi clefydau difrifol ar yr ysgyfaint, gan gynnwys canser. Yn aml, ni fydd symptomau'r clefydau hyn yn ymddangos am rhwng 15 - 30 mlynedd ar ôl dod i gysylltiad ag asbestos.

Beth ddylech chi ei wneud os ydych yn meddwl bod gennych asbestos yn eich cartref?

Nid yw asbestos yn peri risg os ydyw’n cadw mewn cyflwr da, ac os nad oes unrhyw un yn tarfu arno. Os ydych yn meddwl bod gennych ddeunydd sy’n cynnwys asbestos neu os ydyw wedi cael difrod:

  • Peidiwch â mynd i banig!
  • Gadewch lonydd iddo: mae’n ddiogel heblaw eich bod yn tarfu arno neu’n ei ddifrodi.
  • Mynnwch gyngor proffesiynol. Cysylltwch â Bron Afon ar 016336 20111 a byddant yn trefnu i rywun bennu p’un ai yw’r deunydd yn cynnwys asbestos a sut i ddelio ag ef yn ddiogel. Weithiau, bydd angen cymryd sampl i ganfod y math o asbestos ydyw.
  • Byddwch yn ymwybodol- pobl cymwys, hyfforddedig yn unig a ganiateir i gymryd sampl neu gynnal arolwg yn eich cartref.
  • Peidiwch â cheisio gwaredu ar unrhyw fath o asbestos ar eich pen eich hun.

Beth mae Bron Afon yn ei wneud am asbestos?

Mae gennym Gynllun Rheoli Asbestos sy'n esbonio sut y byddwn yn canfod ac yn rheoli asbestos yn ein cartrefi. Rydym wedi cynnal arolygon asbestos ar draws cyfran fawr o'n cartrefi gan gynnwys y mannau cymunedol i nodi ble mae'n debygol o ddod ar draws asbestos. Mae arolygon asbestos hefyd yn cael eu cwblhau cyn mynd ati i wneud unrhyw waith adnewyddu.

Os byddwn yn dod ar draws asbestos, yna byddwn naill ai'n gwaredu arno, yn achos unrhyw raglenni cynnal a chadw sydd wedi'u cynllunio, neu, bydd yn cael ei adael yn ei le os ydyw'n parhau i fod mewn cyflwr da ac os nad yw'n debygol o gael ei ddifrodi, neu os na aflonyddir arno'n hawdd. Os yw'r deunydd wedi cael ei ddifrodi neu yn risg uchel oherwydd ei leoliad, byddwn yn cymryd camau i waredu arno neu ei grynhoi.


Mae gennym dîm asbestos ymroddedig sydd â gwybodaeth helaeth am asbestos a ble y gellir dod o hyd iddo, a medrant roi cyngor a sicrwydd. I wneud ymholiad ffoniwch 01633 620111.

Beth yw fy nghyfrifoldebau fel tenant?

Os ydych yn bwriadu gwneud mân bethau nad oes angen ein caniatâd, fel codi silffoedd, gosodiadau ac ati a allai gynnwys unrhyw ddrilio, llifio, sandio, ac os nad ydych yn siŵr a oes asbestos yn bresennol, yna rhowch alwad i ni ar 01633 620111. Mewn achosion fel hyn, byddwn yn trefnu, os oes angen, i fynd â sampl o'r man yr ydych yn mynd i weithio arno (os nad ydym wedi gwneud arolwg o'ch cartref) i weld a oes asbestos yno a dweud wrthych am yr hyn sydd angen i chi ei wneud cyn y gall y gwaith ddechrau

Cofiwch

Os ydych chi'n gwneud gwaith heb ein cymeradwyaeth byddwch yn gorfod talu am y gost o ddelio ag unrhyw achos o asbestos. Cofiwch nad oes hawl gennych i wneud newidiadau strwythurol i chi cartref.